رسانه‌ای شدن دین و سکولاریزاسیون

دكتر محمدمهدی موسوی‌مهر

در دنیای جدید، رسانه‌ها تاثیرات گوناگونی را در حوزه‌های مختلف فرهنگی و انسانی بر جای گذاشته‌اند. این تاثیرات، در حوزۀ دین نیز باعث پیدایش دینی با خصلت‌ها و ویژگی‌های رسانه‌ای شده است كه از آن به رسانه‌ای شدن دین یاد می‌شود. نظریۀ رسانه‌ای شدن كه در دهه‌های اخیر مطرح شده است، می‌تواند مبنای مناسبی برای بررسی سكولاریسم رسانه‌ای باشد...

ادامه نوشته

تربیت عرفی و کارکرد تربیتی تلویزیون

محمدباقر زکی    

 

 

در میان رسانه‌ها، رسانۀ تلویزیون موقعیت نسبتاً برتری را به خود اختصاص داده است؛ ظرفیت این رسانه در انتقال سریع و سادۀ پیام‌های متنوع، استفاده از آن را برای طیف وسیعی از مخاطبان چه کوچک و چه بزرگ، فراهم کرده است.

بخشی از آن‌چه که مخاطبان تلویزیون از آن دریافت می‌کنند، تاثیرات تربیتی خاصی را بر آنان می‌گذارد؛ پیام‌هایی که از تلویزیون به مخاطب منتقل می‌شوند، به طور مستقیم یا ضمنی بینش‌ها، نگرش‌ها و الگوهای ویژه‌ا‌ی را به بینندگان این رسانه ارائه می‌کنند. ادامۀ این نوع استفاده از تلویزیون، نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت افراد دارد؛ با گذشت زمان ممکن است ساختار ذهنی افراد و الگوی رفتاری آنان منطبق با الگوهای دریافت شده از تلویزیون سامان یابد.

ادامه نوشته

مدیریت پیام و جهت‌گیری سكولاریستی

           دكتر محمد سلیمی

مدیریت پیام، كلیدی­ترین و گسترده­ترین بحث مرتبط با رسانۀ صداوسیما و تبیین‌كنندۀ مختصات و كیفیت كاركرد آن است. مدیریت پیام به معنی انجام همۀ فرآیند­های مدیریتی از جمله برنامه­ریزی، سازماندهی، نظارت، كنترل و ... است كه در ارتباط با تعیین، تولید و ارسال پیام‌ها و در راستای تحقق اهداف رسانه انجام می‌گیرد.

بنابراین مدیریت پیام روشنگر آن است كه چه نوع پیام­هایی مورد نیاز بوده و این پیام­ها چگونه تولید شوند و پس از آن با چه ترتیبی برای مخاطبان ارسال شوند. طبعاً این فرآیند همۀ فعالیت­های پیش از شروع فرآیند پیام‌رسانی مانند شناخت ضرورت­ها و نیازها تا ارسال پیام­ها و سنجش آثار و بازخوردگیری را شامل می­گردد. به همین جهت مدیریت پیام می‌تواند از كلان‌ترین سیاست­ها گرفته تا خُردترین و جزئی­ترین برنامه‌ها و فعالیت‌ها را به یكدیگر پیوند داده و همسو نماید...

ادامه نوشته

اقتضائات عناصر بیانی تلویزیون و زمینه‌های دنیاگروانۀ آن

 

 

حجت‌الاسلام حمید رجایی

دنیاگروی[1] به مثابه یك رویكرد شایع در دنیای اندیشه و نگرش و عمل، اینك تهدیدی جدید و جدی برای فرهنگ و جامعۀ اسلامی است؛ چرا كه حركت گوهرین و جان‌مایۀ اسلام و همۀ ادیان ابراهیمی، اصل قرار ندادن دنیا و داشتن سودای آخرت و لقاءا... است. دنیا صرفاً سخت افزار بسیار مناسبی است برای كسب سعادت، اگرچه این سعادت شامل سعادت و خوش‌كامی در حیات این جهانی مومنان نیز می­شود. گو این‌كه دین‌داری دنیا گروانه تنها صورتی ممسوخ از دین‌داری است.

گرچه انسان‌ها فطرتاً‌ خداخواه و خداگرا هستند ولی جلوه­گری‌های عالَم محسوس و تشحیص غرایز انسان، موجب غفلت از عالَم اعلی و سرگرم شدن انسان به عالَم ادنی می­گردد. همین غفلت وقتی در وفاقی جمعی به مثابه یك رویكرد درآید، دنیاگروی شكل گرفته است.

ادامه نوشته

مبانی تفكر غربی

                                         حجت‌الاسلام سیدحمید میرخندان

 

درآمد

مبانی تفكر غربی در چند سدۀ اخیر، تفكر دوران مدرن نامیده شده است. تفكر دوران مدرن در برابر تفكر دوران پیش از خود و در تقابل با سنت سنجیده می‌شود. این تفكر به اعتبار تقابل آن با دین و آموزه‌های دینی سكولاریسم نامیده می‌شود.

ادامه نوشته

نظام رسانه­ایِ سكولاریستی

                             دكتر ابراهیم فیاض

سكولاریسم را اگر یك نظام معرفتی بدانیم كه بر اساس زندگی روزمره بنا می­شود به خطا نرفته­ایم. سكولاریسم، نفی دانش‌های غیر مربوط به زندگی روزمره است؛ مانند دانش­های دینی كه برای توجه به ملكوت و عالَم معنوی آمده­اند؛ مانند فلسفه‌های متافیزیكی و الهیات؛ ولی مطالعۀ ادیان به صورت مضاف، به عنوان یك امر روزمره در سكولاریسم مطرح می­باشد. مانند فلسفۀ دین ولی راهنمایی دین برای زندگیِ فراتر از زندگی روزمره، از صحنه كنار گذاشته می‌شود.

ادامه نوشته

سریال‌های دینی: تعامل پیام دینی و زندگی روزمره

 

دكتر مسعود کوثری

سریال‌های دنباله‌دار[1] یکی از ژانرهای پرمخاطب تلویزیونی در سراسر دنیا به شمار می‌روند. محققان بسیاری اذعان کرده‌اند که مخاطبان اصلی این سریال‌ها زنان و دختران جوان هستند. محتوای این دسته از سریال‌ها به دلیل پرداختن به مسائل روزمره و پیش پا افتاده ـ از مصرف گرفته تا عشقِ پیش افتاده ـ همواره محکوم بوده است. با این حال، هنوز تحقیقات گسترده‌ای دربارۀ دریافت زنان و دختران نسبت به سریال‌های دنباله‌دارِ دینی انجام نشده است. پرسش اصلی این است که تجربۀ رسانه‌ایِ زنان از سریال‌های دنباله‌دارِ دینی چگونه است؟

ادامه نوشته

عقلانیت سكولار در تلویزیون

          مقاله  حجت‌الاسلام دكتر هادی صادقی كه در همايش ارايه شد:

عقلانیت

1.              عقلانیت مفهومی هنجاری و به معنای بایستگی یا شایستگی یا دست کم, مجاز بودن یک عمل است.

2.              از آنجا که عقلانیت مربوط به حوزه عمل است با اهداف و وسایل مرتبط می­شود.

3.              عقلانیت "هدف- وسیله­ای" عبارت است از به کارگیری ابزار مؤثر برای دست­یابی به اهداف خاص.

4.              در برابر عقلانیت هدف- وسیله­ای عقلانیت ارزش- وسیله­ای قرار دارد که در آن بر ضرورت ارزشمندی هدف تأکید می­گردد.

ادامه نوشته

       سكولاریسم و روش‌شناسی‌های غالب در تحقیقات رسانه‌های جمعی

 

        دكتر ناصر باهنر هم درهمايش مقاله اي داشتند

       تحقیقات علمی باید بر یك مبنای فلسفی مشخص و در بستر یك پارادایم صورت پذیرند تا میان   هستی‌شناسی، !supportFootnotes معرفت‌شناسی supportFootnotes و روش‌شناسی  supportFootnotes آن سازگاری لازم به وجود آید. روش‌شناسی، مجموعه گفتارهای منطقی‌ای است كه در ارتباطِ بین ذهنیِ اندیشمندان توسط اجتماعات علمی به عنوان هدایتگر تحقیقات علمی پذیرفته شده است.

اگر روش شناسی را یك مدل منطقی بدانیم كه در آن اصول نظری برای هدایت مطالعات بر اساس تئوریِ برگزیده، بیان می‌شود، روش‌شناسی ضمن تبیین هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی تئوری‌ها سعی در ارائۀ روش‌های تحقیق متناسب با تئوری مورد نظر دارد. بر این اساس می‌توان گفت كه تحقیقات علمی دارای سه ركن روش‌شناسی، تئوری و روش می‌باشند

ادامه نوشته

   هستی شناسی تلویزیون

             مقاله اي از  حجت‌الاسلام حجت‌الله بيات:

           امروزه رسانه‌ها در همۀ زوایای زندگیِ ما حضور چشمگیری دارند و با توجه به چشم‌انداز آینده، آن‌ها به عنوان گسترده‌ترین و مهم‌ترین مبادی معرفتی بشر، تاثیرات ژرفی در افكار و رفتار ما خواهند گذاشت.

این‌ها جملات آغازین مقاله‌ای است با نام كامل و طولانیِ هستی شناسی تلویزیون: ویژگی‌های ذاتی و عَرَضی تلویزیون و رابطۀ آن‌ها با سكولاریسم و سكولاریزاسیون كه نویسنده را واداشته است تا به بهانۀ این حضور گسترده و غیر قابل چشم‌پوشی رسانه‌ای چون تلویزیون، دست به هستی‌شناسی آن بزند...

 
ادامه نوشته

   رویكردهای عرفی در تولید برنامه‌های تلویزیون

      اين هم مقاله اي ازدكتر مهدی منتظر قائم، بشیر معتمدی كه در همايش تلويزيون وسكولاريسم       ارائه  شد:

در پرداختن به نسبت سكولاریسم با رسانۀ تلویزیون از سوی اندیشمندان، ابعاد مختلفی مورد واكاومی قرار می‌گیرد. یكی از این ابعاد، بُعد سازمانی رسانه است. در مقالۀ رویكردهای عرفی در تولید برنامه‌های دینی تلویزیون، نویسندگان مقاله را با تعریفی از مبانی نظری عرفی شدن !supportFootnotes   آغاز كرده‌اند و آن را به فروكاهی و حاشیه‌روی دین و امر قدسی در حیات انسانی تعریف كرده‌اند. سپس فرآیند‌های عرفی شدن دین نام برده شده است
 
ادامه نوشته

 مبانى فكرى سكولاريسم

اين مقاله را از آقاي نوروزي بخوانيد تا مباحث بعدي رابهتر بفهميد

     خاستگاه رشد و تداوم فرهنگ سكولاريسم در اروپاست، به گونه‏اى كه امروزه وجهه غالب فرهنگ غرب را تشكيل مى‏دهد. در گستره فراملى، كلان، ملى و فردى مى‏توان از سكولاريسم بحث كرد. مجموعه مباحث اين بخش در زمينه تبيين مفهوم، روند شكل‏گيرى و مبانى سكولاريسم است. در اروپا طى سده‏هاى پس از عصر روشنگرى تحولاتى رخ داد كه منجر به شكل‏گيرى اين فرهنگ شد. با توجه به انباشت‏سرمايه ناشى از انقلاب صنعتى و فراورده‏هاى صنعتى، اين فرهنگ در قرن نوزدهم به استعمار و استثمار روى آورد. در مدتى اندك و به پشتوانه قدرت و توان نظامى و صنعتى، كشورهاى جهان تحت استيلا و نفوذ آن قرار گرفتند. اين تفكر در مواجهه با انديشه دينى حاكم بر جوامع اسلامى پيامدهاى گوناگونى به دنبال داشت.

در بسيارى از جوامع، نوعى دوگانگى فرهنگى و در شكل فاجعه‏آميزتر آن، انقطاع فرهنگى شكل گرفت. امروزه براى برخورد با فرهنگ بيگانه و به عبارت ديگر، اين مهمان ناخوانده، «غرب شناسى‏» از ضروريات آشكار جامعه ماست. اين نوشته به سهم خود تلاش دارد تا در اين زمينه، پرتوى بر ابهامات موجود بيفكند و راه‏هايى براى دستيابى به پاسخ پاره‏اى از اين پرسش‏ها، كه امروزه براى نسل فرهيخته و فرهنگ دولت مطرح است، نشان دهد. ..

ادامه نوشته

مطالعۀ تطبیقی سنت‌های تصویر ایرانی و اروپایی و نسبت آن دو با سینما

این هم مقاله ازدکتر فهیمی فر:
 از عمر تصویر متحرك كه بر مبنای آن سینما را به منصۀ ظهور آورد حدودا صد سال می‌گذرد. در اواخر قرن 19 ماشین‌هایی اختراع شدند كه می‌توانستند تصاویر را پشت سر هم نمایش دهند و توهم حركت تصاویر را به وجود آورند و بدین ترتیب كالبد تكنولوژیك سینما متولد شد ولی این كالبد در ابتدا فاقد ماهیت زیبایی‌شناختی و هنری بود... از همان اوان تاكنون صدها هزار فیلم توسط افراد مختلف و در گونه‌ها و ژانرهای عدیده ساخته شده است كه هر كدام در نوع خود تلاشی بوده تا این مولودِ صرفاً فنی را به یك موجودی با ماهیت هنری و زیبایی‌شناختی تبدیل كند و البته این تلاش در جهت بسط هرچه بیشتر این ماهیت هنوز نیز ادامه دارد.
ادامه نوشته

فلسفة هنر (مجتبي فرهنگيان)

 

انسان در منظر زيستگاه اجتماعي به عنوان فاعل شناسا، زمانيكه به اختيار و انتخاب سوژه (ابژه object ) مي‌نشيند و از سوئي در رويكرد دوبُعدي ـ جسماني ـ روحاني خويش نگره‌هاي نيايش گرانة خود را بر پيكرة معبودگرائي به ظهور مي‌رساند عموماً چهار منظر معرفتي پديدار مي‌شود.

  1. معرفت تجربي يا پوزيتيويستي
  2. معرفت عقلاني يا رشنال اپيتسمه
  3. معرفت شهودي
  4. معرفي فلسفي
ادامه نوشته

      عقلانیت سکولار در جهان مجازی

دوستان اگر مقاله ای با موضوع عقلانیت سکولار در جهان مجازی یافتید برایم پست  بگذارید .به نظر میرسد تبیین این موضوع راهبردی شود برای بحث از رسانه دینی که آیا مامیتوانیم  رسانه دینی داشته باشیم تابعدا به این موضوع برسیم که عقلانیت دین درجهان مجازی چیست؟ منظور از جهان مجازی یعنی جهانی که رسانه ها به وجود میآورند.
برای روشن شدن موضوع مقاله ای در اینباره فردا می گذارم